درود به مخاطبان خوش‌سلیقه و اهل سفر سایت بنیکوپولو! امروز قرار است سوار ماشین زمان بشویم و به روزگاری سفر کنیم که ماشین‌ها اصلاً نمی‌دانستند پلاک چیست! تاریخچه پلاک خودرو در ایران پر از قصه‌های جذاب، تغییرات جالب و نوستالژی‌های شیرین است. پس کمربندها را ببندید تا این مسیر جذاب را با هم مرور کنیم.
۱. ورود اولین کالسکه آتشی و بی‌نیازی به پلاک! (سال 1279)
ماجرا از سال 1279 شمسی (دوران قاجار) شروع شد؛ زمانی که مظفرالدین شاه اولین خودرو (رنو) را وارد ایران کرد. آن زمان اصلاً ماشینی در خیابان‌ها نبود که بخواهد پلاک داشته باشد! مردم به این پدیده عجیب «کالسکه آتشی» یا «گردونه بخار» می‌گفتند. تا سال‌ها، تعداد ماشین‌ها آن‌قدر کم بود که همه، صاحبان آن‌ها را به اسم می‌شناختند.
۲. عصر «بلدیه» و اولین پلاک‌های حلبی (دهه 1300)
با رسیدن به سال 1305 و ورود ماشین‌های بیشتر (مخصوصاً فورد و شورولت)، شهرداری آن زمان (بلدیه) تصمیم گرفت به اوضاع نظم بدهد. اولین پلاک‌های ایران، ورقه‌های فلزی ساده‌ای بودند که روی آن‌ها با رنگ سفید و دست‌خط نه چندان جالب، یک شماره نوشته شده بود و کلمه «بلدیه» هم بالای آن به چشم می‌خورد. این پلاک‌ها با میخ یا سیم به ماشین وصل می‌شدند!
۳. پلاک‌های «شهربانی»؛ اوج نوستالژی (دهه 1330 تا 1370)
اگر فیلم‌های قدیمی ایرانی را دیده باشید، حتماً این پلاک‌ها را یادتان هست. پلاک‌های مشکی با حروف سفید که نام شهر و یک عدد روی آن نوشته شده بود. مثلاً نوشته بود: «تهران - الف» یا «تهران 28».
در این دوران، ماشین‌ها پلاک عقب و جلو داشتند و جالب اینکه در برهه‌ای از زمان، مالیات ماشین‌ها بر اساس نوع پلاک (شخصی یا کرایه) محاسبه می‌شد. عبارت «تهران 28» هنوز هم برای خیلی از قدیمی‌ها نماد ماشین‌های کلاسیک و لوکس آن دوران است.
۴. پلاک‌های «لیزری»؛ تلاش برای مدرن شدن (سال 1378)
در اواخر دهه 70، تعداد ماشین‌ها آن‌قدر زیاد شد که دیگر پلاک‌های قدیمی جوابگو نبود. اینجا بود که پلاک‌های معروف به «لیزری» وارد میدان شدند. این پلاک‌ها ابعاد مستطیلی داشتند، پس‌زمینه آن‌ها سفید بود و کلمه «ایران» در گوشه آن نوشته شده بود. فونت اعداد تغییر کرد و سیستم کدگذاری بر اساس شهرها کمی پیچیده‌تر شد.
۵. تولد «پلاک ملی»؛ استانداردی که ماندگار شد (سال 1384)
با ورود به دهه 80، نیاز به یک سیستم یکپارچه، هوشمند و استاندارد در سطح جهانی به شدت احساس می‌شد. در سال 1384، «پلاک ملی» که امروز روی همه ماشین‌ها می‌بینیم، متولد شد.
سیستم پلاک ملی بسیار هوشمندانه طراحی شد: 2 عدد در سمت چپ، یک حرف از حروف الفبا در وسط، 3 عدد در سمت راست و یک کد 2 رقمی در مربع سمت راست که نشان‌دهنده شهر یا استان محل صدور است. ابعاد این پلاک‌ها دقیقاً با استانداردهای اروپایی مطابقت دارد.
امیدوارم این سفر تاریخی کوتاه در بنیکوپولو برایتان جذاب بوده باشد. دفعه بعد که در ترافیک پشت یک ماشین ایستادید، یادتان باشد که این پلاک‌های فلزی چه مسیر طولانی و پرماجرایی را از زمان کالسکه‌های آتشی تا امروز طی کرده‌اند!